20180530

Ένοικοι

Αυτές τις μέρες βγήκε ένα άλμπουμ με τίτλο "Ένοικοι". Περιέχει τραγούδια βασισμένα σε ήδη υπάρχοντα, αυτό που έχουμε συνηθίσει να ονομάζουμε "διασκευές". Μεταποιώντας αυτά τα κομάτια και κατόπιν ηχογραφώντας τα, δεν ήθελα να τα αλλοιώσω υποχρεωτικά, αλλά ούτε και να μείνω πιστός στα πρωτότυπα. Είναι σαν να αφηγείσαι σε φίλους μια ταινία που είδες ή ένα περιστατικό που σου συνέβη. Στη δική σου αφήγηση εκ των πραγμάτων θα παραλειφθούν κάποια στοιχεία και θα υπογραμμιστουν κάποια άλλα, όπως εσύ το αισθάνεσαι.

Το "Παγωμένο" το άκουσα πρώτη φορά το 2010, πριν δηλαδή κυκλοφορήσει η "Ηλιοθεραπεία", στο μάλλον πρώτο μαραθώνιο live του The Boy. Για κάποιο λόγο, μετά την εισαγωγή πίστευα ότι η φωνή θα ακολουθήσει τη μελωδία, αλλά τελικά όχι. Οπότε, λίγους μήνες μετά, σε ένα από εκείνα τα ακουστικά live που κάναμε παρέα με Άγγελο κυρίου και Boy, όπου ο ένας έπαιζε τραγούδια του άλλου, δοκίμασα να το πω όπως αρχικά φανταζόμουν ότι θα ήταν.
Το ηχογράφησα έχοντας στο νου το drumset του Boy, τις παραμορφωμένες ακουστικές στους Αγόρι Γιώργος, το πρώτο sound design που έκανα για ταινία (που ήταν στο "Νήμα"), οπότε ήρθαν όλα μαζί και έδεσαν, κάπως σαν ένα κουτί με μεμοραμπίλια.

Το "Τέτρις Δάχτυλα" είναι το κομμάτι του Άγγελου που είχα παίξει στο ίδιο ακουστικό live. Στο πρωτότυπο η μελωδία ήταν περίπου ή ίδια, αλλά νομίζω δεν είχε συγχορδίες κι είπα να δοκιμάσω κάπως να το εναρμονίσω. Θυμόμουν την έκπληξή μου όταν είχα ακούσει τη γρήγορη βερσιόν του "We will rock you", που ήταν με όλες τις αρμονίες, τις κιθάρες, τα μπάσα κλπ και έλεγα "ώστε αυτό είχαν στο νου τους". Σαν να βλέπεις μια ασπρόμαυρη φωτογραφία ενός τόπου και τελικά τον επισκέπτεσαι και βλέπεις όλα τα χρώματα. Αυτή την έκπληξη ήθελα κάπως να προκαλέσω στον Άγγελο όταν θα άκουγε τότε τη διασκευή, που βέβαια είναι παράδοξο διότι δε γίνεται να ήξερα εγώ τι είχε αυτός στο νου του. Ήταν σαν να ήταν προσωρινά άλλου το κομμάτι ή σαν αυτό που σε ενώνει με τα τραγούδια σου να είναι ένα ελατήριο που για λίγο το τεντώνει κάποιος άλλος, αλλά και πάλι όχι ακριβώς.
Και μετά είναι όλοι αυτοί οι ήχοι που φτιάχνει ο Άγγελος, που πάντα μου έδιναν την αίσθηση του χειροποίητου, ότι δεν υπάρχει τίποτα αυτοματοποιημένο, βλέπεις κανονικά τις ψαλιδιές και τις μολυβιές που τραβάει. Και με αυτή την αίσθηση προσπάθησα κάπως να το ηχογραφήσω κι εγώ.

Οι μουσικές της Another dyke μου φέρνουν στο νου τα 90s, τα χρόνια της εφηβικής μου παρόρμησης, τις πρώτες φορές που ένιωθα τον ενθουσιασμό του να βάζεις κάποια ακόρντα στη σειρά και να θέλεις να τα παίζεις για πάντα. Ακόμα κι αν ήταν το πιο τετριμμένο chord progression του κόσμου, δε σε ένοιαζε διότι αυτό ακριβώς ήταν που ήθελες να ακούσεις εκείνη τη στιγμή και αυτό ήταν το μόνο που είχε σημασία. Ήταν τότε που άκουγα My Bloody Valentine και Smashing Pumpkins μεταξύ άλλων, οπότε σκέφτηκα πώς θα ήταν αν στο κομμάτι αυτό έπαιζαν μαζί ο Shields και ο Chamberlin. Οκ, τουλάχιστον, έτσι ξεκίνησε.
Κράτησα το μέρος των στίχων που περιγράφει εκείνες τις στιγμές του "λίγο πριν" που χαράσσονται μέσα μας εξίσου έντονα, αν όχι περισσότερο, με αυτό που ακολουθεί. Τότε που ο χρόνος διαστέλλεται και ευθυγραμμίζονται οι επιθυμίες δύο ανθρώπων.

Στο πρόσφατο άλμπουμ της Δεσποινίδας Τρίχρωμης έκανα την ηχογράφηση και μίξη. Ξεκίνησε με την προοπτική να κάνω και την παραγωγή, αλλά βλέποντας ότι η ίδια είχε κάτι πολύ συγκεκριμένο στο νου της, σκέφτηκα ότι περισσότερο νόημα θα είχε να βγει η δική της ματιά με όσο γίνεται λιγότερες παρεμβάσεις, οπότε ο ρόλος μου ήταν περισσότερο υποστηρικτικός. Πάντα όμως ήθελα να φτιάξω κάτι δικό της, όπως εγώ το ένιωθα, οπότε διάλεξα ένα τραγούδι από τον προηγούμενό της δίσκο. Ό,τι ακούγεται εκεί είναι μόνο μια κιθάρα. Και λίγο πιάνο, στο τέλος.

Στο "I went to the beach alone" του Λόλεκ ήθελα να βάλω εκείνη την εκπληκτική μελωδία που ακούγεται προς το τέλος του ορίτζιναλ - και υπήρχε πολλά χρόνια πριν, ήδη στο demo του κομματιού- με τη slide κιθάρα που σε πάει στα αχανή τοπία του Ry Cooder, μέσα σε ένα περιβάλλον που έχει πάρει φωτιά, ένεκα παραλίας και ήλιου που καίει, όπως στο Dead Man του Neil Young.
Αλλά νομίζω ότι ενδιαφέρον έχει στο κομμάτι το πώς προέκυψε το πρώτο μέρος. Είχα παρατηρήσει ότι στο "there" του στίχου "no one was there", ακούγεται μια νότα που κάνει τη συγχορδία ματζόρε, ενώ η συγχορδία είναι μάλλον μινόρε, στο ηχογραφημένο τουλάχιστον. Ακούγοντας το κομμάτι στα live, αλλά και σε όσα βίντεο μπόρεσα να βρω, συμβαίνει πάντα αυτή η πολύ σύντομη "σύγχυση": Οι μουσικοί σε ματζόρε, ο Λόλεκ σε μινόρε. Κι αν θυμηθούμε αυτή την απλοϊκή λογική που όλοι είχαμε κάποτε ακούσει στα πρώτα βήματα, ότι "ματζόρε είναι για κάτι χαρούμενο, μινόρε είναι για κάτι λυπημένο", είναι σαν να λυπάται ο Λόλεκ που δεν ήταν κανείς στην παραλία, αλλά οι υπόλοιποι να του λένε "εντάξει, ίσως να είναι κι ωραία να 'σαι μόνος εκεί".
Μάλλον κανείς δεν ξέρει πώς προέκυψε αυτό. Ήταν αρχικά η συγχορδία ματζόρε και ο Λόλεκ με τον καιρό άρχιζε να παίζει μινόρε; Ήταν εξαρχής μινόρε και από κάποια παρανόηση οι μουσικοί έπαιζαν ματζόρε; Όπως και να 'χει, το αποτέλεσμα είναι πολύ ωραίο και μου θυμίζει αυτό που άκουγα στους Τσιγγάνους του Μπρέγκοβιτς, οι οποίοι είτε από άγνοια είτε από αυτή τη φυσικότητα με την οποία βιώνουν πιο έντονα το γλυκόπικρο της ζωής, συνδυάζουν συγχορδίες ματζόρε με μελωδίες μινόρε ή και το ανάποδο. Είπα, λοιπόν, να υπογραμμίσω αυτό το σημείο, βάζοντας εκεί τις μισές μελωδίες να παίζουν μινόρε και τις άλλες μισές ματζόρε.

Και μετά είναι όλα τα ενδιάμεσα ηχητικά κολάζ (οι "Συναντήσεις") και το τελευταίο κομμάτι (οι "Ένοικοι"). Φαντάστηκα το άλμπουμ να είναι σαν μια πολυκατοικία, όπου σε κάθε διαμέρισμα ζουν οι παραπάνω μουσικοί και κάποιες φορές συναντιούνται τυχαία στις σκάλες. Κι ίσως κανονίζουν να βρεθούν στην ταράτσα ένα βράδυ. Ζήτησα λοιπόν από αυτούς να μου στείλουν μια μικρή μουσική φράση, μια λούπα, μια φωνή, οτιδήποτε αυτοσχεδιαστικό ή μη, χωρίς φυσικά να ξέρουν τι έχουν στείλει οι υπόλοιποι. Από αυτές τις φράσεις έφτιαξα τέσσερις σύντομες "Συναντήσεις" που παρεμβάλλονται μεταξύ των διασκευών. Ανάμεσα σε Boy και Άγγελο βγήκε κάτι από τα δικά τους αρχεία, ανάμεσα σε Άγγελο και Another dyke κάτι από από αυτούς τους δύο κ.ο.κ. Και στο τελευταίο κομμάτι, όπου οι Ένοικοι βρίσκονται στην ταράτσα, χρησιμοποιήθηκαν οι μουσικές φράσεις όλων.

Και κάπου εδώ κλείνει το κείμενο. Είναι η θέση της παραγράφου που κάτι θα υπήρχε για να νιώσουμε όλοι καλύτερα και λιγότερο άβολα.